ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΑΥΜΑ
Τα θεμέλια του ναού, που τώρα ονομάζεται Εύρεση, προγραμματίστηκαν για την 1η Ιανουαρίου του 1823. Ήρθε ο Αρχιερέας, οι ιερείς, οι προύχοντες και ο λαός και έπρεπε να γίνει ο αγιασμός, που βέβαια χρειαζόταν νερό. Την ώρα που κάποιος έφευγε για να το φέρει απ' την πόλη, ένα παιδί που ήταν κοντά στο ξεραμένο πηγάδι φώναξε να μην πάνε για νερό, γιατί το πηγάδι ήταν γεμάτο. Όλοι δόξασαν το Θεό για το πρώτο θαύμα και οι άρρωστοι που πλύθηκαν με το νερό έγιναν καλά. Τα θεμέλια τα έβαλε ο ίδιος ο Γαβριήλ κι ο ναός αφιερώθηκε πια στη Ζωοδόχο Πηγή, Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα τελείωσε, γιατί με τη χολέρα που σταμάτησε, το άγιασμα που βρέθηκε, κι όλα τα άλλα θαυμαστά που καθημερινά συνέβαιναν, ο ζήλος του λαού μεγάλωνε κι οι δυσκολίες λιγόστευαν. Στο μέρος αυτό που κτίστηκε ο ναός της Ευρέσεως, Ζωοδόχου Πηγής, φαίνεται ότι υπήρχε παλαιός ναός μεγαλοπρεπής στο όνομα του Αγίου Ιωάννου, που κάηκε απ' τους Σαρακηνούς το 1200 μ.Χ. Πολλά ευρήματα αξίας (μαρμάρινες στήλες, ιερά σκεύη κ.λ.π.) μαρτυρούν τη μεγαλοπρέπεια του.

Η ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ
Στις 30 Ιανουαρίου είχαν σειρά για την πλακόστρωση του ναού της Ζωοδόχου Πηγής οι κάτοικοι του χωριού Φαλατάδος. Κατέβηκαν στην πόλη πρωί-πρωί κι άρχισαν τη δουλειά τους. Ενώ ίσιωναν από τα χώματα το δάπεδο του ναού και έσκαβαν μεταφέροντας τα έξω, ξαφνικά στις 2το μεσημέρι η αξίνα του Φαλαταδιανού Εμμ. Μάτσα ή Σπανού κτύπησε πάνω σ' ένα ξύλο, Ο χωρικός πήρε το κομμάτι το ξύλο και καθαρίζοντας το έμπηξε μια χαρούμενη φωνή, γιατί είδε να έχει ζωγραφισμένο πάνω του έναν Άγγελο με κρίνο. Αμέσως άρχισαν να σκάβουν για το άλλο μισό που γρήγορα βρέθηκε.
Πάνω ήταν η Θεοτόκος καθισμένη σε θρόνο. Συναρμολόγησαν τα δυο ξύλα και μπροστά τους είχαν τον Ευαγγελισμό. «Ευαγγελίζου γη χαράν μεγάλην.,.»,
Κλαίγοντας οι παρόντες έστειλαν απεσταλμένους να ειδοποιήσουν το Φαλατάδο, τα άλλα χωριά και τη χώρα. Η είδηση έδωσε μεγάλη χαρά σε όλο τον τόπο. Ντόπιοι και ξένοι έρχονται να ασπαστούν την Αγία Εικόνα Της. Πλήθη κατεβαίνουν απ' όλα τα χωριά. Όσοι έφτασαν αργά, κρατούσαν στα χέρια τους λαδοφάναρα. Ατέλειωτες ουρές περιμένουν να φτάσει η σειρά τους να προσκυνήσουν και με δάκρυα στα μάτια δοξάζουν το Θεό. Στις 2 Φεβρουαρίου του 1823 έγινε για πρώτη φορά η περιφορά της Αγίας Εικόνας στα στενά δρομάκια της Τήνου.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΕΙΚΟΝΙΣΜΑ
Το Εικόνισμα που βρέθηκε ήταν ο Ευαγγελισμός. Όπως έσκαβαν οι εργάτες σχίστηκε στο μέσον, μα οι μορφές της Θεοτόκου και του Γαβριήλ δεν έπαθαν τίποτε. Το πίσω μέρος της Εικόνας είναι κομμένο, γιατί ο ναός του Αγίου Ιωάννου μέσα στον οποίο βρισκόταν απ' τους πρώτους Βυζαντινούς χρόνους η Αγία Εικόνα, πυρπολήθηκε το 12ο αιώνα απ' τους Σαρακηνούς. Κι όμως μέσα στην υγρασία διατηρήθηκε μέχρι το 1823.Η τεχνοτροπία της δεν ανήκει στους βυζαντινούς χρόνους, αλλά είναι των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Όσοι ασχολήθηκαν με την προέλευση της Εικόνας καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά και μάλιστα ότι είναι μία απ' τις τρεις πρώτες εικόνες του και βεβαιώνουν ότι η ιδιότητα Της η θαυματουργική προέρχεται οπό την ευλογία της ίδιας της Θεοτόκου, που ευλόγησε το έργο του Λουκά. Ο χρυσός και τα πολύτιμα πετράδια, αφιερώματα των πιστών, δεν αφήνουν να φανεί το σχίσιμο της σκαπάνης. Οι αρχόντισσες της Τήνου για να καλύψουν αυτό το σχίσιμο τοποθέτησαν στο πρώτο προσκύνημα τους ό,τι πολυτιμότερο είχαν πάνω στην Αγία Εικόνα. Από το αντίγραφο, που υπάρχει στο σκευοφυλάκιο του Ιερού Ιδρύματος, βλέπουμε ότι εικονίζεται η Μεγαλόχαρη γονατιστή με σκυμμένη την κεφαλή μπροστά σ' ένα χαμηλό αναλόγιο. Το κάλυμμα της κεφαλής είναι ριγμένο προς τα πίσω, όπως ακριβώς έδεναν τα μαντήλια τους οι κόρες της Ναζαρέτ. Απέναντι στραμμένος προς τη Θεοτόκο στέκεται ολόσωμος ο Αρχάγγελος Γαβριήλ φωτολουσμένος κρατώντας στο αριστερό του χέρι το συμβολικό κρίνο της αγνότητας.

Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ
Απ' τη στιγμή που βρέθηκε το εικόνισμα, αποφασίστηκε να κτιστεί νέος μεγαλύτερος ναός, γιο να εκτελεστεί η διαταγή της Θεοτόκου, στο όνομα του Ευαγγελισμού.
Τότε κάλεσαν τον αρχιτέκτονα Ευστράτιο που καταγόταν απ' τη Σμύρνη και παρέμενε στο νησί και του ανέθεσαν να κάνει τα σχέδια. Ο μηχανικός ήταν εμπνευσμένος καλλιτέχνης και το όλο θαύμα τον είχε επηρεάσει, Γι' αυτό και τα σχέδια παραδόθηκαν γρήγορα και το κτίσιμο άρχισε αμέσως. Όλος ο λαός βοήθησε. Πλούσιοι και φτωχοί, άρχοντες και τεχνίτες, ντόπιοι και ξένοι, γυναίκες και παιδιά με ζήλο και ενθουσιασμό προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Οι πλούσιοι έδωσαν χρήματα και κοσμήματα. Οι φτωχοί δούλεψαν χωρίς να πληρώνονται. Οι γυναίκες και τα παιδιά μετέφεραν τα υλικά, που ξεφόρτωναν τα καΐκια στην παραλία. Πολλές φορές οι πρόκριτοι και η Επιτροπή για το κτίσιμο του ναού κοιμήθηκαν απελπισμένοι, γιατί το υ ς τελείωσαν τα χρήματα και το Ταμείο ήταν άδειο και όμως το πρωί ένα θαύμα και μια γενναία χρηματική προσφορά βοηθούσαν να συνεχίσει το έργο. Σε ένα χρόνο ο ναός ήταν έτοιμος πράγμα που και σήμερα με τα τεράστια μέσα προκαλεί το θαυμασμό. Σ' αυτό το ναό από τότε που έγιναν τα εγκαίνια μέχρι σήμερα τελείται καθημερινά λειτουργία και εσπερινός.