ΚΑΣΤΟΡΙ

Το Καστόρι πανοραμικά

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Το Καστόρι ήταν Κωμόπολη, με 200 οικογένειες που ήταν γεωργοί και ζούσαν όλοι καλά. Αυτοί οι κάτοικοι έφτιαξαν μια νέα εκκλησία μεγάλη, την οποία οικοδόμησαν το έτος 1825 και η οποία πυρπολήθηκε από τον εχθρό - Ιμπραήμ. Η εκκλησία αυτή είναι προικισμένη από αφιερώματα των κατοίκων. Ξοδεύτηκαν γι'αυτήν πάνω από 30.000 γρόσια για την οικοδομή του κτιρίου και για το ωραίο τέμπλο το οποίο επισκεύασαν γλυπτό, μετά την έλευση του τότε Κυβερνήτη - Καποδίστρια. Ο Πρώτος επίτροπος ήταν ο Χριστόφιλος Κουρούπης. Είχε 4 ιερείς που ήταν φιλακόλουθοι.

Το χωριό από ψηλά

Η εγκυκλοπαίδεια αναφέρει το Καστόρι ως ημιορεινό οικισμό, σε υψόμετρο 480 μέτρων, που βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά του Ταϋγέτου, έδρα του δήμου Πελλάνας που διαθέτει ταχυδρομείο, Αστυνομικό σταθμό, περιφερειακό ιατρείο, φαρμακείο, νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, γυμνάσιο και λύκειο. Παλαιά το χωριό, που είναι ριζωμένο στην πλαγιά του Β.Ταϋγέτου, ονομαζόταν Καστανιά - όνομα που πήρε από ένα αειθαλές δένδρο, αιωνόβιο, με σκληρό κορμό και καταπράσινα φύλλα, την Καστανιά, που μόλις φθινοπωριάσει μας δίνει τον πιο γλυκό καρπό. Από το 1921, όμως ονομάζεται Καστόρειον (Καστόρι) απο το μυθολογικό ήρωα Κάστορα.


*Καταρράκτης στο χωριό*	*Κάτω από την γέφυρα*

Τα φυσικά του όρια είναι οι πηγές του Αγίου-Μάμα, ο λόφος του Άγιο-Λιά, ο βράχος προς τη μεριά της κοίτης του ποταμού Κάστορα και το βουνό. Περιλαμβάνει τους οικισμούς Καστόρι, Καστρί, Λουσίνα ή Μπρουσάναγα, και Σερβαίϊκα.


*Η Δημοπρασία στην Καστανιά εν έτει 1905*	Καστανιά στις αρχές 1900

Ως οργανωμένος οικισμός συναντάται στα μετεπαναστατικά χρόνια, όταν οι λιγοστοί κάτοικοι της περιοχής κατεβαίνουν απ'το βουνό, όπου είχαν καταφύγει μετά την επίθεση του Ιμπραήμ στα 1826. Φαίνεται πως η Κάτω Καστανιά διαδέχθηκε τα δύο βυζαντινά χωριά Μεσονησί και Χώρα, ενώ αργότερα, επί Τουρκοκρατίας, αναπτύχθηκε η Άνω Καστανιά, ιδιαίτερα μετά απ' την καταστροφή του Καστριού το 1460 από τον Μωάμεθ Β' τον Πορθητη.


Παιδιά του σχολείου με τους δασκάλους τους	Έτσι θα βλεπε το χωριό όποιος πετούσε

'Ηταν ο πιθανός αρχικός πυρήνας, 'οπως μαρτυρεί το όνομα της περιοχής και η γειτνίαση με το Νεκροταφείο, στη θέση Παληοχώρα. Επίσημα, αναφέρεται για πρώτη φορά ως ένας από τους 20 δήμους που αποτέλεσαν την Επαρχία Λακεδαίμονας (Β.Δ. 21/3/1835) με 1064 κατοίκους και έδρα την Καστανιά. Το Διάγραμμα της πλατείας που καταρτίζεται το 1890 στα πλαίσια χωροταξικής διευθέτησης ορισμένων πόλεων, λιμανιών και κωμοπόλεων της Λακωνίας, π.χ. Νεάπολη, Μονεμβάσια κ.λ.π., είναι ενδεικτικό της οικονομικής και δημογραφικής σημασίας της περιοχής την εποχή εκείνη.

Την σημερινή ονομασία, Καστόρι, θα την αποκτήσει και επίσημα το 1921 με την Α. Υπ. Εσωτ. 24610 = 31/5/1921, σύμφωνα με την οποία η κοινότητα Καστανιάς έπρεπε να αποκτήσει αρχαιοελληνική ονομασία. Με το πέρασμα των χρόνων το Καστόρι αναπτύσσεται από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά, κατεβαίνοντας χαμηλότερα, με πόλο τον Πύργο των Τζωρτζακαίων, μπροστά από τον οποίο διατάσσονται, σε επιμήκη αμφίπλευρη διάταξη, παλιά μαστορικά, (εκεί όπου βρίσκονται τα σημερινά μαγαζιά). Έτσι εξηγείται ο άξιος διεξοδικής μελέτης, θύλακας αυτός αστικού χαρακτήρα, στο κέντρο οικισμού σαφώς αργοτοκτηνοτροφικού.

Τα κτίρια που στεγάζουν τα μαγαζιά αυτά, κτισμένα απο λαγκαδιανούς μαστόρους, ως απόδειξη οικονομικής ευημερίας, θα διακοσμηθούν στις προσόψεις τους με στοιχεία νεοκλασσικά, τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας. Απομακρυνόμενοι από την πλατεία, με λίγες εξαιρέσεις τα αρχοντικά Μουστάκη, Κουτσουμπού και Κάντζα, που παρ' όλες τις άστοχες επεμβάσεις και προσθήκες παρουσιάζουν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικο ενδιαφέρον, ο κυρίαρχος τύπος σπιτιού είναι το λιθόκτιστο διόροφο, στο κατώι του οποίου φυλάγονται τα οικιακά ζώα και τα αγαθά, ενώ στον όροφο αναπτύσσεται η κυρίως κατοικία, με το χειμωνιάτικο, τον κοιτώνα και την σάλα.

Προέκταση της ζωής των ενοίκων προς τα έξω είναι το σκεπαστό χαγιάτι πρός τα νότια, τις περισσότερες φορές, και η αυλή, εσωστρεφής όμως και αποκομμένη από τη ζωή του χωριού, με ψηλή περιτοίχιση και χαρακτηριστική αυλόπορτα με τοξωτό υπέρθυρο. Σε συνδυασμό με τα σιδερόφραχτα ανοίγματα του ισογείου, καταγράφουν την ανάγκη άμυνας απέναντι σε επίδοξους εισβολείς.

Μελετώντας τα στοιχέια των απογραφών, θα παρατηρήσουμε ότι το Καστόρι θα γνωρίσει την μεγαλύτερή του ανάπτυξη στα χρόνια του μεσοπολέμου και την δεκαετία 1951 / 1961, με πληθυσμό γύρω στους 3.000 κατοίκους, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, ενώ τα τελευταία χρόνια μετράμε μόνο απώλειες, παρ' ότι εξακολουθεί να είναι έδρα Γυμνασίου και Λυκείου, κρατικών υπηρεσιών και κέντρο οικονομικών δραστηριοτήτων της ευρύτερης περιοχής.

Η απογραφή του 1991 αναφέρει 755 κατοίκους, ενώ η διαρκώς φθίνουσα πορεία εξαιτίας της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης και της φυσικής φθοράς, είναι χαρακτηριστική. Το 1996 υπήρξε ανελέητο. Στην διάρκεια του σημειώθηκαν 13 θάνατοι, δεν έγινε κανένας γάμος, ενώ καταγράφηκε μόνο μία γέννηση !

Κάθε χωριό "σέρνει" μαζί του μια ιστορία. Έτσι και το Καστόρι ένα χωριό της βόρειας Λακωνίας, κουβαλά κι αυτό μια αξιόλογη ιστορική κληρονομιά.

Διάφοροι ιστορικοί συγγραφείς πριν περίπου 400 χρόνια, ασχολήθηκαν με την ιστορία της βόρειας Λακωνίας. Ένας γνωστός συγγραφέας είναι ο Λίκ ο οποίος αναφέρεται λεπτομερειακώς στην ιστορία των γύρω χωριών από το Καστόρι και καθόλου στην ιστορία του ιδιου του χωριού, που αποτελεί ένδειξη ότι το Καστόρι δέν είχε παλιά ιστορία.


Η βρυσούλα κάτω από την γέφυρα	Το γάργαρο νερό του ποταμού

Πότε κτίστηκε το χωριό είναι άγνωστο Η ιστορία του ξεκινά συγκεκριμένα από το Σεπτέμβριο του 1826, όπου η Λακωνία βρίσκεται ακόμα κάτω από την επιρροή των Οθωμανών Τούρκων. Έτσι στις 26 Σεπτεμβρίου 1826 έχουμε την είσοδο του Ιμπραήμ πασά στην περιοχή με τους λελέδες του, οι οποίοι ήταν οι υπήκοοί του. Όμως ο Λίκ αναφέρθηκε και στο όνομα Ιροϊλός. Το όνομα αυτό δεν είναι χωριό αλλά ένας πύργος που βρισκόταν στο σημερινό Καστόρι στον οπoίον έμειναν, για έξι ημέρες, ο Ιμπραήμ και οι 600 υπήκοοί του, ενώ ο επιτελάρχης του έμεινε στο σπίτι της Σοφίας. Ο πασάς έδωσε εντολή να καούν όλα τα σπίτια της περιοχής εκτός από το σπίτι της Σοφίας και τον πύργο Ιροϊλός. Εξαιτίας αυτού οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το χωριό τους καταφεύγοντας στο βουνό Ταύγετος, περνώντας από μια περιοχή που ονομαζόταν Τίκλα. Έτσι σιγά σιγά οι άνθρωποι άρχισαν να κατασκευάζουν μικρές καλύβες. Αργότερα απλώθηκε προς τα κάτω και οικίστηκε η πλαγιά και οι λόφοι με γειτονιές και συγγενικά σπίτια. Το χωριό που δημιουργήθηκε ονομάστηκε Καστανιά.

Αρκετά χρόνια αργότερα,αφότου οι Τούρκοι έφυγαν, απλώθηκε προς τα κάτω - στο σημερινό Καστόρι - και οικίστηκε η πλαγιά και οι λόφοι με γειτονιές και συγγενικά σπίτια. Η Κάτω Καστανιά σε αντιπαράθεση με την απάνω, την ορεινή, που κτίστηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και είχε εκκλησίες και νεκροταφείο, αναπτύσσεται ως γεωργικό κέντρο. Πολλοί ξένοι περιηγητές που πέρασαν από εκεί στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, ο Άγγλος Λίκ (1830) και άλλοι δεν υποψιάστηκαν την ύπαρξη του χωριού. Φαίνεται πως στην περιοχή αυτή έγινε μεγάλος χαλασμός και διαλύθηκαν τα δύο βυζαντινά χωριά Μεσονήσια και Χώρα.

Το ερώτημα όμως που δημιουργείται είναι πως πήρε το όνομα αυτό. Στην ανατολική και Δυτική πλευρά του χωριού βρισκόνταν και υπάρχουν μέχρι και σήμερα δύο λόφοι. Ο ένας ανήκε στον Πολυδεύκη και ο άλλος στον Κάστορα, που ήταν δυό αδέλφια, γιοί της Λήδας, οι οποίοι έζησαν σ'αυτόν τον τόπο. Ο Πολυδεύκης ήταν γιός του Δία και της Λήδας και γεννήθηκε μετά την ένωση της Λήδας και του θεϊκού κύκνου. Από την ένωση αυτή προήλθε ένα αυγό, απ'το οποίο γεννήθηκε εκτός από τον Πολυδεύκη και η Ελένη. Ο Κάστορας ήταν γιός της Λήδας και του Τυνδάρεω. Τα δυό αδέλφια συνδέονταν με υπερβολική αγάπη και αποτελούσαν αχώριστο ζευγάρι. Ο Πολυδεύκης διέπρεπε στην πυγμαχία και ο Κάστορας ήταν υπέροχος δαμαστής αλόγων. Έτσι το νέο χωριό παίρνει το όνομα του από τον Κάστορα. Ακόμα από τον ίδιο πήρε το όνομα του ένας ποταμός ο οποίος ρέει στο Καστόρι, ονομαζόμενος Κάστορας. Μετά από αυτό το Καστόρι άρχισε να αναπτύσσεται και έγινε Δήμος.

Αν και η ιστορία του χωριού είναι ελάχιστη, μιάς και δεν έχει να επιδείξει αρχαιολογικά ευρήματα, ωστόσο έζησαν σ' αυτόν τον τόπο σπουδαία ιστορικά πρόσωπα, τα οποία πρόσφεραν μια αξιόλογη ιστορία.

ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΣΥΣΤΑΣΗ - ΕΞΕΛΙΞΗ


*Πλατεία Καστορείου*

Ο δήμος Καστορείου¹ σχηματίσθηκε με το Β.Δ. της 9ης (21) Ματρίου 1835 - το οποίο δε δημοσιεύθηκε στην Ε.τ.Κ.⁴ - ως δήμος της επαρχίας Λακεδαίμονας. Κατατάχθηκε στη Γ' τάξη, με πληθυσμό 1064 κατοίκους και έδρα το Καστόριον (Καστανιά). Ο δημότης ονομάσθηκε Καστόριος.

Αρχική Σύσταση :

Καστόρειον [Καστανιά (845)], Καστρί (133), Σερβέϊκα (59), Ντεμίρι (4), Μπολανέικα και Μοσχονέϊκα (23), Καϊτσα.

Μεταγενέστερες προσαρτήσεις⁵ :

Τμήμα δήμου Βορδόνιας⁶ [Βορδόνια (673)], Λιόπεσι, Μονή διαλελυμένη ή Ζωοδόχος Πηγή, Κάρδαρος, Μονή Καστορίου (Κοίμησης Θεοτόκου διαλελυμένη).

Με το Β.Δ. της 27ης Νοεμβρίου (9 Δεκεμβρίου) 1840 - το οποίο δε δημοσιεύθηκε στην Ε.τ.Κ - τμήμα του δήμου Βορδόνιας συγχωνεύθηκε στο δήμο Καστορίου. Ο δήμος κατατάχθηκε στη Β' τάξη με πληθυσμό 2086 κατοίκους.

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ από 1848 -1907

*ΕΤΟΣ*	*ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ*	*ΕΤΟΣ*	*ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ*	*ΕΤΟΣ*	*ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ*
1848	2055	1853	2399	1870	2721
1849	2085	1854	2427	1879	2834
1850	2076	1855	2448	1889	2718
1851	2081	1856	2609	1896	2894
1852	2067	1861	2470	1907	2817

ΕΜΒΛΗΜΑ (ΣΦΡΑΓΙΔΑ) :


*Εθνόσημο*	*Το έμβλημα*
Φωτογραφία (1)	Φωτογραφία (2)

Η αρχική σφραγίδα του δήμου ήταν κυκλική, χωρίς έμβλημα. Ως πρώτο έμβνλημα της σφραγίδας χρησιμοποιήθηκε το στέμμα (Φωτ. 1) όπως απεικονιζόταν στο εθνόσημο (1845). Το έτος 1871, κατόπιν γνωμοδοτήσεως του αρχαιολόγου Π. Ευστρατιάδη² καθορίσθηκε το έμβλημα της εικονιζόμενης σφραγίδας (Φωτ. 2) με το Β.Δ. της 21ης Δεκεμβρίου 1871 (ΦΕΚ 29/ 1872 σελ. 167): <<...ίνα η σφραγίς του δήμου Καστορίου φέρη ως έμβλημα εν τω μέσω μεν <<Ερμήν τετράγωνον επί βράχω ιστάμενον>>, γύρωθεν δε τας λέξεις <<δήμος Καστορίου>>...>>. Το έτος 1872 με παρέμβαση του Υπουργού Εσωτερικών Β. Νικολόπουλου³διατάχθηκε η αλλαγή της. Στο αρχείο του Π. Ευστρατιάδη υπάρχει γνωμάτευση - προκληθείσα προφανώς από την προαναφερόμενη υπουργική εντολή - η οποία πρότεινε ως έμβλημα το <<Διόσκουρο Κάστορα>>. Επίσημη αντικατάσταση με Β.Δ. δεν έγινε.

Στο Καστόρι ο επισκέπτης μπορεί να δει:

ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

Η εκκλησία της Παναγίας στο βουνό, που γιορτάζει στα εννιάμερα απ'την Κοίμηση της, αποτελεί θρησκευτικό κέντρο λατρείας και προσκυνήματος όλων των κατοίκων των χωριών του Β.Ταϋγέτου, μέχρι την Αλαγονία παλαιότερα, και κυρίως των Καστανιωτών - Καστοριτών. Γενεές επί γενεών ανεβαίνουν με όλα τα μέσα <<αφ'εσπέρας>> στο βουνό για να λάβουν μέρος στη θεία λειτουργία, να ευχαριστηθούν μέσα στο δάσος των ελάτων, να τραγουδήσουν και να χορέψουν τρώγοντας κοντά στα κρύα νερά των Καμαριών της Λουσίνας.

Η Παναγία στο βουνό κτίστηκε στα μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας και αποτέλεσε τη Μητρόπολη του ορεινού επαναστατημένου χωριού της Απάνω Καστανιάς. Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς κτίστηκε. Γεγονός πάντως είναι ότι από την καταστροφή του Καστριού το 1460 επί Μωάμεθ Β' του Πορθητή, η ορεινή αυτή περιοχή αποτέλεσε καταφύγιο των δοκιμαζομένων χριστιανών, κυρίως των γυναικόπαιδων. Αλλά μετά την ολοκληρωτική κατάληψη της περιοχής απ'τους Τούρκους και ο οικισμός και η εκκλησία λαμβάνουν πλέον θέση στα γεγονότα που επακολούθησαν με τις διάφορες επαναστάσεις και κινήματα. Και στα χρόνια της δεύτερης κατοχής με τους Γερμανούς, πάλι η Παναγία φερόταν ως προστάτης.

Με την επανεγκατάσταση των Καστανιωτών και την ανέγερση της Κάτω Καστανιάς, διατηρήθηκε ο δεσμός με την παλιά Μητρόπολη και μάλιστα θερμότερος. Είναι η μόνη εκκλησία που δεν καταστράφηκε απ'τους Τούρκους επιδρομείς, ενώ έκαψαν την Αγία Αικατερίνη και τον Άγιο Γεώργιο. Ο οικισμός όμως 'Λαμπέικα' γνώρισε επί Ιμπραήμ φοβερή δοκιμασία. Οι επιδρομείς Τουρκοαιγύπτιοι έσφαξαν πολλούς Καστανιώτες που τους βρήκαν στον ύπνο. Είχαν οδηγηθεί από της Σκοτίδαινας το μονοπάτι και δεν έγιναν αντιληπτοί. Τότε κάηκε και το παλαιό μοναστήρι τ'αφέντη τ'Αγιαννιού. Στην Παναγιά του βουνού μέχρι τα τελευταία χρόνια διασώζονταν φορητές εικόνες της παλαιάς αγιογραφικής τέχνης ζυμωμένες με αυγό. Οι αρχαιοκάπηλοι όμως τις άρπαξαν κι'αυτές.

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Βρίσκεται στη θέση 'Λουσίνα'. Ήταν ξωκλήσι της παλιάς Καστανιάς. Είναι ερειπωμένο και σώζεται μόνο κάποιο τοιχείο και πέτρες τριγύρω. Το ξωκλήσι το έκαψαν οι Γερμανοί επειδή κάποιοι ¨Ελληνες είχαν ξεσηκωθεί εναντίον τους και είχαν σκοτώσει κάποιους δικούς τους.

ΑΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΝΗΣΤΕΥΤΗΣ

Βρίσκεται στο βουνό Ταϋγετος στο βόρειο τμήμα του Καστορείου απάνω σε μιά κορυφή με κέδρα και μυτερές αφάνες. Οι Τούρκοι έσφαξαν τους μοναχούς, οι οποίοι, προτού τους βρεί η συμφορά, είχαν θάψει την καμπάνα και τα ιερά της Μονής στο προαύλιο της. Λέγεται ότι εκεί μάθαιναν γράμματα τα Ελληνόπουλα της ορεινής Παλαιάς Καστανιάς.

Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΡΑΛΙΑ

Σπήλαιο με σταλακτήτες

Η σπηλιά αυτή βρίσκεται περίπου 300μ. χαμηλότερα απ' τον Αγιάννη το Νηστευτή μέσα σε βράχια. Σ' αυτή τη σπηλιά, η οποία είναι αρκετά μεγάλη, έμεναν αρκετές οικογένειες μέσα - ως καταφύγιο από τους Γερμανούς - έχοντας η κάθε μία μερικά πράγματα για τις βασικές της ανάγκες. Η σπηλιά αυτή είναι δύσκολο να γίνει ορατή. Για να τη δεί κανείς πρέπει να περπατήσει αρκετά χιλιόμετρα ώστε να πάει στο βορδονιάτικο βουνό ή στους Κανάλους,τοποθεσία που βρίσκεται απέναντι από αυτή τη σπηλιά. Ήταν λοιπόν ένα ασφαλές μέρος για τους Έλληνες για να προφυλαχτούν απ' τους Γερμανούς.

ΤΑ ΕΙΣΟΔΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ <<ΜΙΣΟΣΠΟΡΙΤΙΣΣΑ>>


*Η εκκλησία της Μισοσπορίτισσας*	*Η εκκλησία όπως φαίνεται μές το βράχο*

Ξωκλήσι που βρίσκεται απέναντι απ'το Καστόρι,μέσα στη σπηλιά. Λέγεται ότι ήταν το ασκητάριο του Αγίου Θεοκλήτου. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε κτίστηκε αλλά μια παράδοση μας αναφέρει τα εξής: Μια γριά γυναίκα είδε στον ύπνο της ότι σε εκείνο το σημείο βρισκόταν εικόνα της Παναγίας. Πήγε λοιπόν στο σημείο εκείνο και την πήρε σπίτι της. Η εικόνα όμως επέστρεψε στο αρχικό σημείο, μέσα στη σπηλιά. Έτσι η γυναίκα μετά απ'το θαύμα αυτό έχτισε το ξωκλήσι, το οποίο όμως ανακαινίσηκε πρίν 50 χρόνια περίπου.

ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΚΑΣΤΟΡΕΙΟΥ - Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ


*Η εκκλησία της Γέννησις της Θεοτόκου*	Το εσωτερικό της εκκλησίας & το τέμπλο

Ναός Βυζαντινού ρυθμού, ογκώδης, με ξυλόγλυπτο τέμπλο εξαιρετικής λαϊκής τέχνης και τοιχογραφίας της τέχνης της Αναγεννήσεως. Ανοικοδομήθηκε το 1879 όπου υπήρχε όμοιος μικρότερος που είναι άγνωστο πότε είχε ιδρυθεί. Εγκαινιάσθηκε το 1893 υπό του Μητροπολίτου Σπάρτης Θεοκλήτου Μήνοπούλου. Ο ναός αυτός τιμάται την 1η Δεκεμβρίου που είναι η μνήμη του Αγίου Θεοκλήτου ο οποίος είναι και ο Πολιούχος του Καστορείου. Επίσης η εκκλησία μας γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου επειδή είναι αφιερωμένη στην Παναγία και στην Γεννησή της και γι' αυτό ονομάζεται και 'Γέννηση της Θεοτόκου'.


*Η εικόνα της Γέννησης*	*Το ξυλόγλυπτο τέμπλο*

Το τόσο εξαιρετικό τέμπλο το σκάλιζαν για πολλά χρόνια. Η πίστη των ανθρώπων τους έκανε να μαζεύουν λίγα-λίγα τα χρήματα ώστε να παραγγελθεί αυτό το κομψοτέχνημα. Ο Θεός ήθελε να σωθεί αυτό το άγιο ξύλο απ'τους Τούρκους που έκαψαν το χωριό. Προνοητικοί οι χριστιανοί το είχαν κρύψει μέσα στην πέτρινη καμάρα ενός σπιτιού. Γλύτωσαν απ'τη φωτιά ένα μεγάλο έργο τέχνης που το έχουμε τώρα σαν ένα μικρό καλλιτεχνικό θησαυρό της πατρίδας μας. Το περίτεχνο τέμπλο που κατέχει η εκκλησία του Καστορείου, έχει μεταφερθεί απ'το παλιό μοναστήρι του βουνού, τον Αγιάννη το Νηστευτή.

ΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΚΑΡΔΑΡΗ

Το φαράγγι του Κάρδαρη έχει αξιοποιηθεί και είναι ιδανικό για περιπάτους.

ΤΟ ΜΑΡΜΑΡΟΓΕΦΥΡΟ


*Το Μαρμαρογέφυρο*

Η κατασκευή του χρονολογείται απ'τη βυζαντινή περίοδο. Η δημιουργική περίοδος του Τρικούπη είχε βάλει την σφραγίδα της και στην Β.Δ. Λακεδαίμονα. Με κονδύλιο που χορηγήθηκε στον τότε δήμαρχο Καστορείου και πρώτο επιστήμονα γιατρό Γεωργ. Λεοναρδόπουλο, ανηγέρθη το γνωστό για την αρχιτεκτονική του κατασκευή και την συμβολή του στην οικονομική ζωή της μεγάλης αυτής αγροτικής περιοχής "Μαρμαρογιόφυρο". Είναι το γεφύρι που περνάει πάνω απ'τον χείμαρρο που κατεβαίνει απ'το Γεωργίτσι και χύνεται στον Ευρώτα απ'την πλευρά του κάμπου. Αναμφισβήτητα πρόκειται για ένα αξιόλογο έργο που κινεί σήμερα τον θαυμασμό με την τεθλασμένη γραμμή του και τις τρείς μαρμαρόχτιστες καμάρες.

Η ΠΗΓΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑ


Το ιχθυοτροφείο πέστροφας του Γεροντίδη	Χώρος στον Αϊ-Μάμα πρίν τον μύλο

Όπου βρισκόταν παλαιότερα μεγάλη εμπορικο ζωοπανήγυρη. Δίπλα υπάρχει και το πρότυπο ιχθυοτροφείο πέστροφας του Γεροντίδη.

Πως πρέπει να γράφεται η λέξις "Καστόρειον"

Το Καστόρειο πανοραμικά

Η Ακαδημία Αθηνών στην οποία τέθηκε ερώτημα για την ορθήν γραφή της λέξης "Καστόρειον" απέστειλεν αντίγραφον αναφοράς του Κέντρου Συντάξεως του Ιστορικού λεξικού που αναφέρει τα παρακάτω:

Κύριε Γενικέ Γραμματεύ,

Εις απάντησιν του υπ΄αριθμού 60/22/24.3.69 εγράφου υμών περί της ορθής γραφής της κωμοπόλεως της λακεδαίμονος "Καστόρειον" λαμβάνω την τιμή να αναφέρω υμίν ότι η ορθή γραφή είναι Καστόρειον με - ει - και όχι Καστόριον με - ι - .

Η Κοινότης ελέγετο πρότερον Καστανιά, η δε μετονομασία εις Καστόρειον εγένετο τελευταίως και ασφαλής εσχηματίσθη εκ των Διοσκούρων, δι' ό, ως εξ ονόματος σχηματίσθεν, δέον να γράφηται με - ει - : Καστόρειον.

Ο τύπος Καστόρι, εις την κοινήν ουδεμίαν σχέσιν έχει, καθ' όσον ούτος εσχηματίσθη αναλογικός πρός άλλα ουδέτερα εις - ι - .

Μετά τιμής και σεβασμού

Ο Διευθυντής

ΔΙΚ. ΒΑΓΙΑΚΑΚΟΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

Η πρόσοψη της εκκλησίας της Γέννησης στην πλατεία

Εκκλησία Γέννησης της Θεοτόκου με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο, στην πλατεία

Κρυφή πρωτοχριστιανική εκκλησία στον Πισ' Αγιάννη

Μονή Ζωοδόχου Πηγής στο Καστρί, του 15ου αιώνα, όπου έγινε η παράδοση και σφαγή των 300 παλληκαριών του Πρινοκοκά

Εκκλησάκι Ιωάννη Προδρόμου στην κορυφή του Ταϋγέτου

Η εκκλησία της Μισοσπορίτισσας από το Καστόρι

Εκκλησία Μισοσπορίτισσα στον βράχο

Εκκλησάκι Αγίου Λουκά στον Κάρδαρη

Άγιος Δημήτριος, στο Καστρί

Ο λόφος του Άγιο-Λιά

Αγιολιάς, μέσα στο χωριό

Αη - Γιώργης και Μετόχι στο Καστρί

Χαροπουλαίϊκό αλώνι, στο Καστρί


Ο μύλος και η νεροτριβή στον Άγιο Μάμα όπου πλένουν χαλιά & κουβέρτες

Μύλος (σε λειτουργία) και νεροτριβή πίσω από τον Άγιο-Μάμα, (έτος ίδρυσης 1826).

Παλιό, υδροκίνητο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, κάτω από την γέφυρα.

Μαρμαρογέφυρο


*Το σπίτι του Δημητρακάκη στο Καστρί*

Κατοικία Δημητρακάκη στο Καστρί.


*Το νεοκλάσσικό του Νικητάκη*	Το αναπαλαιωμένο σπίτι του Μελά

Κατοικίες : Κάντζα, Μουστάκη και Κουτσουμπού στο Καστόρι.

Πέτρινο εκκλησάκι στα Περιβόλια

Πέτρινο εκκλησάκι Νικολόπουλου στα Περιβόλια.

Ιστορικά στοιχεία :


*Πλάκα χαραγμένη στο μύλο στον Αϊ-Μαμα*	*Μετάφραση της επιγραφής, στην πλάκα*

Ο ποιητής Σπήλιος Πασαγιάννης γεννήθηκε το 1874 στο Καστόρι και πέθανε σε ηλικία 35 ετών στην Ζάκυνθο.


*Το χωριό από τον λόφο του Αϊ-Λιά*	Το χωριό χιονισμένο

Ο πρώτος ιερέας του χωριού λεγόταν Ηλίας και Χριστόφιλος Κουρούπης.


Ταμπέλα για το φαγάγγι & τις πηγές	Ο δρόμος που θα μας οδηγήσει εκεί

Η επιδρομή του Ιμπραήμ στην Λακεδαίμονα έγινε στισ 13 και 14 Σεπτεμβρίου 1825 τότε κάηκε η εκκλησία της Καστανιάς. Μόλις έφυγε ο Ιμπραήμ έκαψε και το σπήλαιο του Βρονταμά με 400 ανθρώπους μέσα.

Έκαναν μία αναφορά στον Όθωνα ο Δημ. Τζωρτζάκης με άλλους για την επαναφορά του μοναστηρίου του Καστριού που ήταν διαλυμένο.


*Πρότυπη* *κτηνοτροφική μονάδα παραγωγής φρέσκου γάλακτος ιδιοκτησίας Κ&Ε Σκαφιδά*

Η Σπάρτη χτίστηκε το 1834. Τότε χαράχθηκε ο δρόμος Σπάρτης / Μεγαλουπόλεως.


Παραδοσιακό σπίτι με γλάστρες	Το Δημαρχείο δίπλα στις πηγές του Αϊ-Μάμα

Το Καστόρειο ήτανε στην Λουσίνα και λεγόταν "Πάνω Καστανιά", κατέβηκαν μέσω του δήμαρχου Θεοφιλόπουλου μετά το 1821.


*Σοκάκι του χωριού*	*Καμαράκι με τρεχούμενο νερό από τις πηγές*

Το 1912 ήρθε το αυτοκίνητο στο Καστόρι.


Κάτοικοι του χωριού	*Αρχοντικό*

Ποιήτρια καταγόμενη από το χωριό ήταν η Αλειφεροπούλου, που έγραψε ημερολόγια, ποιήματα και τραγούδια.

Συνεταιριστικό εργοστάσιο παραγωγής ελαιολάδου "Ο Αγρότης"

Φωτογραφία (51)

Οι Αδραχτάδες ήταν άνθρωποι του βουνού που γνώριζαν τις κορφές των ελάτων και έκοβαν τ'αδράχτια και τις ρόκες τις διχαλωτές και σαϊτες από λεύκινο ξύλο. Την πραγμάτεια τους γύριζαν στα πεδινά χωριά και πουλούσαν : αδράχτια, σφοντίλια, σαϊτες, σουφαείδες και μέλεο για τη βαφή των ράσων (καπότες και γελέκες). (Λακωνικά τεύχος 4, σελ. 154)