2. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ
ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ.




Τα βορινά κρασοχώρια που απλώνονται στις πλαγιές του βουνού Άμπελος και φτάνουν ως τα βορινά παράλια του νησιού, είναι οι παραγωγικότεροι από τους εικοσιέξι κρασότοπους που μετέχουν στην Ένωση.





Το βουνό Άμπελος - γνωστό με αυτό το όνομα ήδη από τον 1ο μ.Χ. αιώνα, όταν το αναφέρει ο έλληνας γεωγράφος Στράβωνας - έχει υψόμετρο 1140. Οι βορινές πλαγιές του είναι κυριολεκτικά χτισμένες με τα χέρια των χωρικών. Πανάρχαιες πεζούλες, φτιαγμένες για να συγκρατούν το πολύτιμο χώμα, δημιουργούν απανωτές ταράτσες, στενές λουρίδες γής που συχνά χωρούν μόνο μία σειρά κλήματα.





Στους Βουρλιώτες, στις Μανολάτες, στην Άμπελο, στους Σταυρινήδες, αλλά και στο χωριό Πλάτανος που βλέπει τη βορινή και τη νότια θάλασσα, το μοσχάτο σταφύλι εξακολουθεί να αποτελεί μονοκαλλιέργεια και είναι η βάση της οικονομίας των κατοίκων. Στο παραθαλάσσιο Κοκκάρι όμως και στον Άγιο Κωνσταντίνο η παραγωγή περιορίστηκε αρκετά εξαιτίας της γοργής τουριστικής ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια. Έτσι, πιστά στη μονοκαλλιέργεια και στην επίπονη δουλειά που απαιτεί το σκαρφαλωμένο στο βουνό αμπέλι, έμειναν τα ορεινά χωριά της Αμπέλου.




Σάμος " οίνος φυσικός γλυκύς ", Vin naturellement Doux, ελεγχόμενης ονομασίας προελεύσεως, είναι το λιαστό, φυσικό γλυκό σαμιώτικο κρασί που κυκλοφορεί στο εμπόριο με την ονομασία NECTAR. Το Νέκταρ προέρχεται από υπερώριμα μοσχάτα, ειδικά διαλεγμένα. Μετά τον τρύγο τα σταφύλια απλώνονται στον ήλιο για αρκετές μέρες έτσι ώστε να αφυδατωθούν και να αυξηθεί η περιεκτικότητά τους σε σάκχαρο που φτάνει μέχρι και 500 γρ. στο λίτρο. Από τη φυσική αλκοολική ζύμωση του χυμού αυτού προέρχεται το Νέκταρ, ένα κρασί με αρκετό οινόπνευμα και αρκετό σάκχαρο, χωρίς να χρησιμοποιηθεί πρόσθετο οινόπνευμα.





Το λιαστό λοιπόν, φυσικώς γλυκό κρασί, είναι έντονα αρωματικό και από το άρωμα του μοσχάτου από το οποίο προέρχεται, αλλά και από τις αρωματικές ουσίες που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της πολύ προσεκτικής και ευαίσθητης αλκοολικής ζύμωσής του, καθώς επίσης και στη διάρκεια της παλαίωσής του. Η απαλότητα της γεύσης, το άρωμα και η εντελώς ξεχωριστή φυσιογνωμία αυτού του θαυμάσιου κρασιού, έχουν δημιουργήσει πολλούς φανατικούς φίλους του Νέκταρ, ανάμεσα στους πιο ειδικούς γνώστες κρασιών, αυτούς που ξέρουν να απολαμβάνουν την κάθε γουλιά του χρυσαφένιου ποτού.

Το γλυκό σαμιώτικο κρασί, γνωστό με τον εμπορικό τίτλο SAMOS DOUX, Vin de Liqueur, είναι κρασί ελεγχόμενης ονομασίας προελεύσεως. Παράγεται από ώριμα μοσχάτα σταφύλια με υψηλό βαθμό γλυκύτητας. Ο χυμός τους περιέχει τουλάχιστον 221 γρ. σάκχαρο στο λίτρο ( 221 gr / lt ). Στο γλεύκος αυτό - στο μούστο δηλαδή - κατά τη διάρκεια της οινοποίησης και πρίν από την έναρξη της αλκοολικής ζύμωσης προστίθεται καθαρό οινόπνευμα οινικής προελεύσεως. Έτσι το SAMOS DOUX έχει όλο το άρωμα του μοσχάτου σταφυλιού και είναι έντονα γλυκό γιατί κρατάει σχεδόν όλη τη γλυκύτητα που είχε αρχικά.

Για το SAMOS DOUX δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις. Σε λίγα χρόνια θα συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής 100 χρόνια " γλυκειάς ζωής ". Πέρασε θάλασσες και ταξίδεψε σε χώρες μακρινές, μπήκε σε όλα τα ελληνικά σπίτια και αποτέλεσε εμπορική επιτυχία των ξένων οίκων που το αντιπροσώπευσαν από τα τέλη του 19ου αιώνα στην Ευρώπη.

Το SAMOS DOUX συντρόφεψε διακριτικά τους φίλους τους σε στιγμές ευτυχισμένες και αγαπήθηκε από τέσσερις γενιές καταναλωτών.




Το ημίγλυκο Σαμιώτικο κρασί που οι οινοτεχνικοί το ονομάζουν " οίνος γλυκός φυσικός ", SAMOS VIN DOUX NATUREL, είναι και αυτό ελεγχόμενης ονομασίας προελεύσεως. Παρασκευάζεται, όπως και το SAMOS DOUX, από υψηλόβαθμο γλεύκος του οποίου η αρχική περιεκτικότητα σε σάκχαρο ήταν τουλάχιστον 238 γρ. ( 238 gr / lt ). Το οινόπνευμα όμως εδώ δεν προστίθεται πριν αρχίσει η αλκοολική ζύμωση, όπως στην περίπτωση του γλυκού κρασιού, αλλά κατά τη διάρκειά της. Έτσι το οινόπνευμα - οινικής προελεύσεως και σε ποσοστό 5 - 10 % - αναστέλλει την αλκοολική ζύμωση σε κάποια δεδομένη στιγμή. Το αποτέλεσμα είναι ένα κρασί αρκετά γλυκό, γιατί διατηρεί ακόμα πολύ αζήμωτο σάκχαρο, ημίγλυκο, γιατί έχασε ένα μέρος της αρχικής του γλυκύτητας κι αρωματικό, γιατί κρατάει το άρωμα του μοσχάτου σταφυλιού.





Σαν ημίγλυκο, το SAMOS DOUX NATUREL, μπορεί να συνοδεύσει όχι μόνο τα γλυκά και τα φρούτα αλλά το γεύμα και το δείπνο. Στους φίλους της μαγειρικής που πιστεύουν ότι ένα καλό κρασί βοηθάει στην καλή κουζίνα, θα το συστήναμε για το μαγείρεμα ή το " σβύσιμο " των κρεατικών και ιδιαίτερα για το κυνήγι.





Το ΣΑΜΟΣ " οίνος γλυκός φυσικός από διαλεχτούς αμπελώνες " που κυκλοφορεί στο εμπόριο με ελεγχόμενη ονομασία προελεύσεως SAMOS VIN DOUX NATUREL - GRAND CRU, προέρχεται από υπερώριμα μοσχάτα σταφύλια και από τους πιο διαλεχτούς αμπελώνες του νησιού των οποίων η παραγωγή δεν ξεπερνάει τα 500 κιλά το στρέμμα. Το γλεύκος - ο μούστος, που πρέπει να έχει περιεκτικότητα τουλάχιστον 252 γρ. σάκχαρου στο λίτρο - αφήνεται να ζημωθεί ως τη στιγμή που θα προστεθεί το οινόπνευμα οινικής προελεύσεως ( σε ποσοστό 5 - 10 % ). Έτσι αναστέλλεται η ζήμωση και το προϊόν που παράγεται διατηρεί τη γλυκύτητα από το σάκχαρο που παρέμεινε αζήμωτο και το άρωμα των διαλεχτών σταφυλιών από τα οποία προήλθε ενώ, με την ωρίμανση και την παλαίωσή του, δημιουργούνται και άλλες αρωματικές ουσίες που ολοκληρώνουν τον χαρακτήρα αυτού του κρασιού.

Ο κόσμος του κρασιού είναι ένας ολόκληρος κόσμος πολύπτυχος, γεμάτος μυστικά, ειδικές γνώσεις, αγωνίες και απολαύσεις που μοιράζονται οι παραγωγοί - κατασκευαστές με τους γνώστες - καταναλωτές. Σε αυτούς προτείνουμε το καινούριο μας κρασί, το SAMOS VIN DOUX NATUREL - GRAND CRU.








Το μοσχάτο αρωματικό σταφύλι που καλλιεργείται στις ορεινές περιοχές, στους αμπελώνες που βρίσκονται ψηλοκρεμαστοί ανάμεσα στο γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας, κοντά στο " μάτι του Θεού ", αργεί να ωριμάσει και η ωρίμανσή του δεν φτάνει σε μεγάλους βαθμούς γλυκύτητας. Από αυτά τα αμπέλια προέρχεται το επιτράπεζιο Ξηρό Λευκό Μοσχάτο, το πολύ γνωστό και αγαπητό κρασί που κυκλοφορεί στο εμπόριο με την ονομασία SAMAINA.

Το γλεύκος από τα βουνίσια σταφύλια - με περιεκτικότητα μικρότερη από 220 γρ. σάκχαρο στο λίτρο - αφήνεται σε αλκοολική ζύμωση η οποία ολοκληρώνεται με την εξάντληση όλου - ή σχεδόν όλου - του σακχάρου. Έτσι παράγονται δύο τύποι λευκού επιτραπέζιου κρασιού :





Το SAMAINA Special Vin Sec, που διατηρεί ελάχιστη γλυκύτητα, αρκετή ωστόσο για να του δώσει τη χαρακτηριστική απαλή γεύση και το SAMAINA Vin Sec που δεν έχει καθόλου γλυκύτητα.

Και οι δύο τύποι του " Σάμαινα " χαρακτηρίζονται ως ξηρά μοσχάτα, διατηρούν ένα ελαφρότατο άρωμα, είναι ευχάριστα και ευκολόπιστα. Αυτοί που τα ξέρουν μπορούν να καταλάβουν τι εννοούμε λέγοντας " η ευθύνη του χημικού της Οινοποιίας δεν τελειώνει όταν πιεί ο καταναλωτής το κρασί, αλλά την άλλη μέρα το πρωί, όταν ξυπνήσει ".




Εκτός από το μοσχάτο σταφύλι που καλύπτει το 98 % των αμπελώνων της Σάμου, στο νησί καλλιεργούνται διάφορες άλλες ποικιλίες από τις οποίες οι κυριότερες είναι το φωκιανό και το ρητινό.

Από το φωκιανό σταφύλι παράγεται το ροζέ κρασί FOKIANOS, σε τρείς τύπους : το γλυκό, το ημίγλυκο και το ξηρό. Από το ρητινό γίνεται το επιτραπέζιο ροζέ ξηρό κρασί ΡΗΤΙΝΟΣ. Ξηρό κρασί σημαίνει ότι κατά την οινοποίηση η αλκοολική ζύμωση εξαντλεί το σάκχαρο που υπάρχει στο γλεύκος και το μετατρέπει σε οινόπνευμα.





Τα δύο ροζέ κρασιά μας, το FOKIANOS και το ΡΗΤΙΝΟΣ έχουν ιδιαίτερα εκτιμηθεί από όσους έτυχε να τα δοκιμάσουν, αλλά δυστυχώς η παραγωγή τους είναι πολύ μικρότερη από τη ζήτησή τους. Η καλλιέργειά τους είναι περιορισμένη σε δύο μόνο σημεία της Σάμου - γύρω στο Κοκκάρι και κοντά στο Ηραίο - και μειώνεται ανησυχητικά γιατί σε αυτά τα τουριστικά μέρη τα αμπέλια εξαφανίζονται. Έτσι τα δύο εκλεκτά ροζέ κρασιά μας σπανίζουν, κυρίως το ΡΗΤΙΝΟΣ, και οι πιστοί φίλοι τους πρέπει να τα αναζητήσουν με επιμονή για να τα χαρούν.

Η Ένωση Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου πιστεύει ότι για να γίνει ένα καλό κρασί, όποιας ποικιλίας η τιμής και αν είναι, δεν αρκούν μόνον οι ευνοϊκοί φυσικοί παράγοντες ούτε οι φροντίδες και ο κόπος των καλλιεργητών. Χρειάζεται παράδοση, τέχνη και μεράκι από τη μεριά των κατασκευαστών, για να φτιαχτεί ένα τόσο λεπτό και ευαίσθητο προϊόν.

Το κρασί, όπως και η μουσική, επικοινωνεί με κάθε άνθρωπο προσφέροντας εκλεκτή απόλαυση και καλή συντροφιά. Στο άρωμα και στη γεύση του, στη βελούδινη η δροσερή αίσθηση που φέρνει η κάθε γουλιά, υπάρχει το μέτρο και η αρμονία, η φύση και η επιστήμη - βασικές, άλλωστε, αρχές που οδήγησαν τη σκέψη του Σάμιου Πυθαγόρα. Κατά την τοπική παράδοση ο φιλόσοφος είχε φτιάξει μια κούπα για να πίνει με μέτρο το κρασί. Εσωτερικά είχε μία γραμμή που όριζε ως που έπρεπε να γεμίσει. Μια στάλα παραπάνω και η κούπα άδειαζε όλο το κρασί της από μία κρυφή οπή στη βάση. Όμως ο λόρδος Βύρων, αδιαφορώντας για το πυθαγόρειο μέτρο, γράφει στο λυρικό του έργο " Δόν Ζουάν " : " γέμισε ξέχειλη την κούπα με σαμιώτικο κρασί ".



ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ.